محیط زیست

اجرایی نشدن بخشنامه ممنوعیت کاشت برنج در استان‌های غیر شمالی پس از سه سال

زور جهاد کشاورزی به برنج‌کاران نمی‌رسد

دنیای سبز تر - 22 خرداد 1396   10:03
اجرایی نشدن بخشنامه ممنوعیت کاشت برنج در استان‌های غیر شمالی پس از سه سال

زور جهاد کشاورزی به برنج‌کاران نمی‌رسد
 
با وجود شهرت برنج شمال در بین ایرانی‌ها، این قوت پر طرفدار تنها در استان‌های شمالی کشور کشت نمی‌شود و 14 استان کشور کشت برنج دارند. (مازندران، گیلان، گلستان، فارس، خوزستان، اصفهان، چهار محال و بختیاری، کهکیلویه و بویر احمد ، زنجان، آذربایجان شرقی، لرستان، ایلام و سیستان و بلوچستان و خراسان شمالی) برخی از این برنج‌ها مانند برنج « کامفیروزی» در استان فارس و برنج « لنجان» در استان اصفهان، در بین بومیام طرفداران پر و پا قرصی دارند و ساکنان این مناطق، آن‌ها را از برنج‌های شمال هم خوش عطر و طعم‌تر می‌دانند.
در سال‌های اخیر با افزایش خشکسالی و مدیریت نامناسب منابع آبی به ویژه در بخش کشاورزی، زمزمه‌های ممنوعیت کاشت برنج در استان‌های غیر شمالی بلند شد. با توجه به پر آب بودن این محصول  کشت آن در استان‌هایی مانند فارس یا اصفهان که با کمبود شدید منابع آب مواجهه هستند، منطقی به نظر نمی‌رسید.
نخستین بخشنامه ممنوعیت کاشت برنج در استان‌های غیر شمالی به سال 1393 برمی‌گردد که توسط جهاد کشاورزی ابلاغ شد. البته این ابلاغیه در زمان انتشار با انتقاد دبیر انجمن برنج ایران هم مواجه شد. جمیل علیزاده شایق یک سال پس از این بخشنامه در خصوص ممنوعیت کشت برنج در 14 استان، به غیر از مناطق شمالی کشور به دلیل محدودیت‌های منابع آبی، گفت: بخشنامه‌های دستوری وزارت جهاد کشاورزی تاثیری بر جلوگیری از کشت برنج در مناطق ممنوعه ندارد، مگر اینکه ضرر و زیان کشاورزان از ممنوعیت کشت برنج، جبران شود. ( تسنیم 25 فروردین 94).
حال با گذشت سه سال از این ابلاغیه و تاکید جهاد کشاورزی و اعمال محدودیت‌هایی (مانند قرار نگرفتن تحت پوشش صندوق بیمه محصولات کشاورزی) همچنان کاشت برنج در این مناطق ادامه دارد.
 
کشت جایگزین برنج در اصفهان جواب نداد!
 
اصفهانی‌ها معتقدند که برنج لنجان با برنج‌های دیگر فرق دارد و خوردنش باعث قوت دل می‌شود. هر چند این ادعاها از نظر علمی ثابت نشده است، اما بعضی از اصفهانی‌ها به آن باور دارند و همین کافی است که بازار برنج لنجان را داغ کند. برنجی که می‌گویند از زمان ساسانیان در این ناحیه کشت می‌شود. در مورد کاشت برنج در منطقه لنجان، جهاد کشاورزی این شهرستان به جهان سبز می‌گوید: الان سه سال است که از ابلاغ بخشنامه ممنوعیت کاشت برنج در لنجان می‌گذرد، اما هم‌چنان با وجود پی‌گیری‌ها، این کشت ادامه دارد. البته سطح‌ زیر کشت کم‌تر شده اما هنوز بسیاری از کشاورزان برنج می‌کارند.
کارشناس جهاد کشاورزی در ادامه علت را این طور توضیح می‌دهد: برای این که کشاورزان برنج نکارند باید محصولی جایگزین را به آن‌ها معرفی کرد. جهاد کشاورزی کشت «ارزن» را پیشنهاد داد اما در عمل جواب نداد. چرا که از نظر مصرف آب این کشت هم تفاوت چندانی با کشت برنج نداشت و از طرف دیگر بازار این محصول به هیچ وجه قابل مقایسه با برنج نبود. به همین دلیل کشاورزان هم‌چنان به صورت خودسر به کاشت برنج می‌پردازند. بسیاری از آن‌ها سال‌هاست که به کاشت این محصول پرداخته‌اند و نمی‌خواهند از آن دست بردارند.
 
دست نکشیدن از کاشت برنج در کامفیروز
در استان فارس اما اوضاع کمی پیچیده‌تر به نظر می‌رسد. در تماس‌های جهان سبز با جهاد کشاورزی و آب منطقه‌ای فارس، هیچ کدام حاضر به دادن جواب صریحی در مورد متوقف شدن یا نشدن کشت برنج در کامفیروز نشدند. کارشناس جهاد کشاورزی مرودشت به جهان سبز می‌گوید: چطور انتظار دارید کشاورزی که سال‌ها از کاشت برنج امرار معاش کرده، دیگر برنج نکارد؟ نمی‌توانیم به این سادگی کشاورزان را متهم کنیم.
از طرف دیگر اداره آب منطقه‌ای هم توپ را در زمین جهاد کشاورزی می‌اندازد و خود را بی ارتباط با تعیین نوع کشت و برنامه‌های کشاورزان می‌داند.
اما گزارش‌های میدانی جهان سبز حاکی از آن است که برنج کامفیروز با قیمت بالاتر و حجم کم‌تر همچنان در استان فارس تولید می‌شود و به فروش می‌رسد. یکی از ساکنان شهر شیراز به جهان سبزمی‌گوید: برنج شمالی که در شیراز به دست ما می‌رسد هم قیمت بالا و هم کیفیت نامناسبی دارد و خالص نیست. اگر برنج کامفیروز که طعم خیلی خوبی دارد تولید نشود ما مجبوریم برنج‌های هندی و پاکستانی بی‌کیفیت را مصرف کنیم.

00