مصاحبه

مصاحبه با دکتر سیف

انتشار گازهای گلخانه ای در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

دنیای سبز تر - 24 خرداد 1396   13:02
مصاحبه با دکتر سیف

انتشار گازهای گلخانه ای در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی

 
گازهای گلخانه ای که در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی منتشر می‌شوند، شامل: دی اکسید کربن، متان، اکسید نیتروژن، هگزافلوئورید گوگرد(SF6) ، هید روفلوئورکربن ها(HFCs) ، و پرفلوئوروکربن ها (PFCs) هستند.

طبق گزارش  آژانس بین المللی انرژی IEA  در سال 2013 ، دی اکسید کربن 90 درصد، متان 9 درصد و اکسید نیتروژن1 درصد گازهای منتشر شده در جو را شامل شده‌اند.
آنچه که در صنایع نفت و گاز بیشتر مورد توجه است دی اکسید کربن و متان است و در صنایع پتروشیمی اکسید نیتروژن هم داریم.
آنچه در فلرها می سوزد و به صورت گاز خارج می‌شود، دی اکسید کربن با حجم بیشتر و بعد از آن مونوکسید کربن، بخار آب و اندکی گازهای نسوخته است.
 
دکتر شایان سیف مشاور انرژی و کربن در پروژه‌های نفت و گاز در گفتگو با جهان سبز گفت :  بر اساس تحقیقی که در خراسان رضوی  انجام شد، از دریافت گاز تا انتقال به دست مشتری حدود 1% انتشار گاز وجود دارد. اما ضرایب انتشار گاز در شهرهای مختلف با هم متفاوت است و نمی توان ضریب انتشار یک شهر را به کل کشور یا شهرهای دیگر تعمیم داد. روشهای تعمیراتی، نوع تجهیزات، بافت شهری، سرانه مصرف در شهرها، شرایط آّب و هوا و ... از عوامل تاثیرگذار است.
نتیجه مهمی که از این مطالعه بدست آمد این بود که حدود 90% از کل انتشار گاز متان از کنتورها و رگلاتورهای مشترکین جزء است. منتها تا سالها به دلیل نبود آگاهی از حجم بالای این نوع هدر رفت، تحقیقی انجام نشده است . دستگاهی که برای اندازه گیری  شدت نشتی گاز در آن سال برای اولین بار در ایران خریداری شد نشان داد برخلاف آنچه تصور می‌شد که بیشترین میزان نشت گاز ناشی از تخلیه لوله‌های انتقال هنگام تعمیرات باشد، این بخش فقط 4 درصد انتشار را شامل می شود و بیش از 90 درصد انتشار گاز از رگلاتورهای مشترکین خانگی است.
از این رو به سراغ پروژه دیگری رفتیم به نام DIM( Direct Inspection and Maintenance) (بازرسی و تعمیرات مستقیم) ، که بصورت دوره ای تجهیزات مشترکین جزء چک و آچارکشی شوند این پروژه در استان خراسان رضوی کلید خورده است.
یکی از عوامل مهم در انتشار، شرایط آّب هوایی است. به طور مثال  در شهر کویری‌ای مثل یزد که اختلاف دمای روز و شب زیاد است، میزان انتشار در انشعابات بسیار بیشتر است زیرا انقباض و انبساط اتصالات بیش‌تر می‌شود. بنابراین نیازمند بازرسی‌های دوره ای و تعمیرات بیشتری است.
نتیجه مطالعه انتشار گاز در خراسان رضوی نشان داد که سالانه 50 میلیون متر مکعب نشت گاز در خطوط توزیع اتفاق می‌افتد که یک درصد کل گاز مصرفی مشترکین است. به طور سرانگشتی انتشار گاز در کل کشور معادل ده برابر انتشار آن در خراسان رضوی( یعنی معادل 500 میلیون متر مکعب) برآورد می‌شود.
 
سالانه سه میلیارد متر مکعب انتشار متان از خطوط انتقال گاز کشور
تحقیقی که درسال 92 انجام شد، نشان داد که در خطوط انتقال گاز کل کشورحدود 2 میلیارد متر مکعب در سال انتشار گاز داریم و چون مقایسه تحلیلی خوبی تا بحال انجام نشده، نمی توانیم آن را با کل دنیا مقایسه کنیم . چون از طرفی سیستم گازرسانی ما با کل دنیا فرق می کند و از طرف دیگر در سایر کشورها به میزان ما مشترک و کنتور گاز وجود ندارد. چون اغلب گاز در نیروگاه‌ها مصرف می‌شود و خانواده‌ها مشترک برق هستند نه گاز.
 
مدیریت کربن؛ نیاز جدی کشور
دکتر شایان سیف در گفت‌وگو با جهان سبز گفت: نبود یک نگاه مدیریتی جدید در کشوربه خوبی حس می شود و آن مدیریت کربن است که چندین سال است در دنیا انجام می شود. با وجود شرایط متفاوت در شهرهای کشور بومی‌سازی مدیریت نیز ضروری است. خوشبختانه شرکت ملی گاز و شرکت های گاز استانی کارگروه مدیریت کربن را ایجاد کرده‌اند. اما هنوز در اول راه هستیم و این مدیریت باید وارد شرکت انتقال گاز و پالایشگاه های نفت و گاز و پتروشیمی‌ها نیز بشود.
طبق دومین گزارش ملی انتشارکه سازمان حفاظت محیط زیست منتشر کرده است ، 38% انتشار گازهای گلخانه ای در کشور ناشی از تامین انرژی است که اغلب با سوختن سوخت‌های فسیلی تولید می‌شود.

00