محیط زیست

دریاچه نمک قم منشاء 70 درصد ریزگردهای داخلی

دنیای سبز تر - 24 خرداد 1396   13:07
دریاچه نمک قم منشاء 70 درصد ریزگردهای داخلی
 
بحران دریاچه نمک قم بحرانی ملی است که چندین استان را درگیر می‌کند. این دریاچه منشاء 70 درصد از ریزگردهای داخلی کشور است، حتی بعضی این رقم را  بیش‌تر هم می‌دانند.

دکتر عباس جعفری فعال محیط زیست و مدرس دانشگاه، در گفت‌وگو با جهان سبز با بیان این نکته می‌گوید: در مدل شبیه‌سازی شده برای این بحران مشخص شده است که چطور ریزگردها از سطح دریاچه بلند می‌شوند و بر اساس  بادهای غالب روی شهریار، تهران ، بالای استان زنجان و آذربایجان‌های غربی و شرقی می‌آیند و در آنجا تمام می‌شوند.
او علت بحرانی شدن این منطقه را چنین توضیح می‌دهد: سد سازی‌های 30 سال گذشته، واگذاری‌های وسیع زمین‌های اطراف در اوایل انقلاب، حفر بی‌رویه چاه‌های غیرمجاز که باعث پایین رفتن بیش از حد سفره‌های آب زیرزمینی و نفوذ شوری آب دریاچه به این سفره‌ها شد،  در کنار تامین نشدن حقابه‌هایی که وارد این منطقه می‌شوند همه دست به هم داده‌اند از  طرف دیگر از دهه 40 مناطق بسیار زیادی از این ناحیه «کشت ممنوع» شده بودند اما با این وجود هم‌چنان کشاورزی در آن‌ها ادامه دارد.
او در ادامه گفت: مهم‌ترین بخش بحران دریاچه نمک تهدید سکونتگاه‌های انسانی منطقه است. در حال حاضر روستاهای زیادی در منطقه تخلیه شده‌اند و بیش‌ترین پیش‌روی کویر کشور را در این منطقه داریم. یعنی ساده شدن اکوسیستم در این منطقه بالاست به این صورت که اول مراتع جنگلی بوده و آرام آرام  به بیابان تبدیل  شده و حالا هم در حال کویری شدن است. و در حال حاضر بیابان به حدود 30 کیلومتری قم رسیده است. این موضوع خود به خود اکوسیستم‌های اطراف قم و شهرهای دیگر را تهدید می‌کند.
او در مورد راه‌کارهای برون رفت از این بحران می‌گوید: الان یک موضوع مهم حقابه‌هایی است که همچنان زنده نشده‌اند. بخش بعدی نیز لزوم  تغییر الگوی کشت منطقه است مدیران روی کاغذ خیلی حرف‌ها می‌زنند که در عمل به جایی نمی‌رسند. درواقع  باید کشاورزی در این منطقه جمع شود چون واقعا ارزش افزوده‌ای ندارد و این ناحیه  توان اکولوژیکی کشاوزی ندارد.

11