محیط زیست

مطالعه نحوه ایجاد زلزله در مناطق کوهستانی

چرا زلزله های آسیا شدیدتر از اروپا است؟

دنیای سبز تر - 14 آذر 1396   12:53
مطالعه نحوه ایجاد زلزله در مناطق کوهستانی

چرا زلزله های آسیا شدیدتر از اروپا است؟
 
تیمی از پژوهشگران سوئیسی با مطالعه نحوه حرکات صفحات زمین در چهار رشته کوه زاگرس، آلپ، هیمالیا و آپنینی به بررسی دلیل وقوع زلزله در این مناطق پرداخته و دریافتند به دلیل سرعت بیشتر حرکت لایه‌های زمین در آسیا، شدت زلزله‌های این منطقه بیشتر است.
 
به گزارش سیناپرس به نقل از eurekalert، نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که به دلیل شدت و سرعت بیشتر حرکت و تصادم لایه‌های زمین در مناطق کوهستانی هیمالیا، شدت زلزله‌های رخ داده در این مناطق، به مراتب بیشتر از قاره اروپا است. پژوهشگران حوزه ژئوفیزیک دینامیک سیالات در شهر زوریخ از کشور سوئیس، در مطالعات خود، چشم‌انداز و اطلاعات دقیق‌تری نسبت به خطر بروز زلزله در مناطق کوهستانی جهان ترسیم کردند.
 
مطالعات جدید نشان می‌دهد که فراوانی و بزرگی زلزله‌های شدید در مناطق پرجمعیت نزدیک به رشته کوه‌هایی مانند آلپ، هیمالیا و رشته کوه زاگرس در غرب ایران به میزان و نوع برخورد صفحات کوچک‌تر ساختار زمین بستگی دارد.
 
در سال 2015 یک زلزله شدید 7 و 8 دهم ریشتری، کشور نپال را لرزانده و یکسال بعد زلزله‌ای به قدرت 6 و 2 دهم ریشتر در ایتالیا ثبت شد. در مطالعات پیشین، دانشمندان تلاش کرده بودند دلایل فیزیکی وقوع زمین‌لرزه‌هایی از این دست را تشریح کنند اما نتایج این مطالعات مبهم بوده و نظریات قطعی از ان استنتاج نشد.  برای اولین بار، مطالعه جدید نشان می دهد که میزان برخورد صفحات تکتونیکی عامل اصلی کنترل‌کننده وقوع زلزله‌های شدید در مناطق کوهستانی هستند.
 
لوکادال زیلیو سرپرست این تیم تحقیقاتی در باره موضوع فوق اعلام کرد: «تأثیر زمین‌لرزه‌های بزرگ در کمربندهای کوهستانی ویرانگر است، درک پارامترهای فیزیکی مستتر در فراوانی و شدت زلزله برای بهبود ارزیابی خطر زمین‌لرزه بسیار مهم است. با ترکیب آمار زمین لرزه‌های کلاسیک و مدل‌های عددی که اخیرا توسعه یافته است، مطالعات ما به  بخش حیاتی و بسیار مهمی از خطر بروز زمین‌لرزه‌‌های شدید  معطوف است، در واقع هدف اصلی ما  ارائه یک توضیح فیزیکی قابل مشاهده برای یک مسئله در مقیاس جهانی است. مشارکت علمی ما می‌تواند به جامعه کمک کند تا دیدگاه جامع‌تری از خطر زلزله در مناطق پرجمعیت و زلزله‌خیز دنیا به دست آورند و در نهایت اقدامات لازم را در این زمینه اتخاذ کنند.»
 
در حال حاضر در سراسر کره‌ زمین هفت صفحه زمین‌شناسی بزرگ و تعداد زیادی صفحات بشقابی کوچک‌تر وجود دارد که در لایه lithosphere زمین قرار دارند. این صفحات بشقابی حرکت کرده و روی یکدیگر لغزیده و با هم تصادف می‌کنند. این حرکت‌ها منجر به شکل‌گیری کوهستان‌ها، فوران‌های آتشفشانی و زلزله می‌شوند.
 
در این تحقیقات، دانشمندان مدلی دو بعدی از نحوه حرکت و تصادم این صفحات را طراحی کرده و با رویکرد مدل‌سازی از فرآیندهای طولانی‌مدت برای تشریح مسائل مربوط به مقیاس زمانی، یعنی تکرار نتایج مشاهده شده از کاتالوگ‌های زلزله تاریخی استفاده کرده‌اند. این مطالعات همچنین نشان می‌دهد که توزیع زلزله‌ها، اندازه و فرکانس آن‌ها که توسط حرکت در ارتفاعات ایجاد می‌شود چگونه در کمربند پوسته زمین رخ  می‌دهد و چه نقشی در تشکیل کوه‌ها دارد.
 
در این مطالعات مشخص شد نوع و شدت زلزله‌ها در مناطق کوهستانی به طور کاملا مستقیم به نحوه حرکت و تصادم صفحات زیرین زمین مرتبط بوده و سرعت حرکت، دمای محیطی داخلی زمین و نحوه تصادم صفحات زیر زمینی با یکدیگر تعیین کننده میزان قدرت زلزله هستند.
 
در این مطالعات، چهار رشته کوه آپنینی، آلپ، هیمالیا و زاگرس به طور خاص مورد مطالعه قرار گرفته‌ اند.
 
شرح کامل این پژوهش و یافته‌های به دست آمده از آن در آخرین شماره مجله تخصصی زمین و علوم سیاره‌ای (Earth and Planetary Science Letters) منتشر شده است و در اختیار پژوهشگران قرار دارد.

00